Stephen Hawking e os conos luminosos.

O científico británico Stephen W. Hawking dedicou boa parte do seu traballo ao estudo dos buratos negros.
No seu libro Historia do Tempo explica como, nunha estrela que se está a colapsar, os conos luminosos que emite empezan a curvarse na superficie da estrela.
Ao facerse pequena, o campo gravitatorio crece e os conos de luz inclínanse cada vez máis, ata que xa non poden escapar. A luz apágase e vólvese negro.
Se un compoñente dunha estrela binaria se converte en burato negro, toma material da súa compañeira. Cando o remuíño se achega ao burato, móvese tan á présa que emite raios X. Así, aínda que non se pode ver, pódese detectar polos seus efectos sobre a materia próxima
Os buratos negros non son eternos.Aínda que non se escape ningunha radiación, parece que poden facelo algunhas partículas atómicas e subatómicas.Alguén que observase a formación dun burato negro dende o exterior, vería unha estrela cada vez máis pequena e vermello ata que, finalmente, desaparecería. A súa influencia gravitatoria, non obstante, seguiría intacta.
Como no Big Bang, nos buratos negros se dá unha singularidade, é dicir, as leis físicas e a capacidade de predición fallan. En consecuencia, ningún observador externo pode ver que pasa dentro.
As ecuacións que intentan explicar unha singularidade dos buratos negros han de ter en conta o espazo e o tempo. As singularidades situaranse sempre no pasado do observador (como o Big Bang) ou no seu futuro (como os colapsos gravitatorios). Esta hipótese coñécese co nome de "censura cósmica".

A teoría do Big Bang.Formación do Universo.

Di que hai uns 13.700 millóns de anos a materia tiña unha densidade e unha temperatura infinitas. Houbo unha explosión violenta e, dende entón, o universo vai perdendo densidade e temperatura.

O Big Bang é unha singularidade, unha excepción que non poden explicar as leis da física. Podemos saber que pasou dende o primeiro instante, pero o momento e tamaño cero aínda non teñen explicación científica.

Buratos negros.

Os chamados buratos negros son corpos cun campo gravitatorio moi grande, enorme.
Non pode escapar ningunha radiación electromagnética nin luminosa, por iso son negros. Están rodeados dunha "fronteira" esférica que permite que a luz entre pero non saia.
Hai dous tipos de buratos negros:
Corpos de alta densidade e pouca masa concentrada nun espazo moi pequeno, e corpos de densidade baixa pero masa moi grande, como pasa nos centros das galaxias.
Se a masa dunha estrela é máis de dúas veces a do Sol, chega un momento no seu ciclo en que nin tan só os neutróns poden soportar a gravidade. A estrela colápsase e convértese en burato negro.

Que é o Universo?

O Universo é todo, sen excepcións. Materia, enerxía, espazo e tempo, todo o que existe forma parte do Universo. É moi grande, pero non infinito. Se o fose, habería infinita materia en infinitas estrelas, e non é así. En canto á materia, o universo é, sobre todo, espazo baleiro.
O Universo contén galaxias, cúmulos de galaxias e estruturas de maior tamaño chamadas supercúmulos, ademais de materia intergaláctica. Aínda non sabemos con exactitude a magnitude do Universo, a pesar da avanzada tecnoloxía dispoñible na actualidade.

Eclipse lunar.

Unha eclipse lunar consiste no paso dun satélite planetario, como a Lúa, pola sombra proxectada polo planeta, de forma que a iluminación directa do satélite por parte do Sol se interrompe. Teñen lugar unicamente preto da fase de lúa chea, e poden ser observados dende amplas zonas da superficie terrestre, particularmente de todo o hemisferio que non é iluminado polo Sol, sempre que a Lúa estea por enriba do horizonte.

Normalmente a desaparición da Lúa non é total; o seu disco queda iluminado pola luz dispersada pola atmosfera terrestre e adquire un halo avermellado. A sombra total ou umbro producido pola terra queda rodeado por unha rexión de sombra parcial chamada penumbra. Nas etapas iniciais e postremeiras da eclipse lunar, a Lúa entra en penumbra.

Eclipse solar.

Unha eclipse solar consiste no escurecemento total ou parcial do Sol que se observa dende un planeta polo paso dun satélite, como por exemplo o paso da Lúa entre o Sol e a Terra. Unha eclipse de Sol só é visible nunha estreita franxa da superficie da Terra. Cando a Lúa se interpón entre o Sol e a Terra, proxecta sombra nunha determinada parte da superficie terrestre, e un determinado punto da Terra pode estar inmerso no cono de sombra ou no cono de penumbra.

Aqueles que se encontren na zona na cal se proxecta o cono de sombra verán o disco da Lúa superpoñerse integramente ao do Sol, e neste caso terase unha eclipse solar total. Os que se encontren nunha zona interceptada polo cono de penumbra, verán o disco da Lúa superpoñerse só en parte ao do Sol, e tense unha eclipse solar parcial.

Uns peixes evolucionan en Hawai

Un peixe hawaianao utiliza o mesmo mecanismo para trepar e comer. Cando ten que trepar por déixase realmente os dentes. Este peixe, de 2,5 centímetros de longo, utiliza as ventosas da súa boca e o estómago para trepar por acantilados de Hawai. Debido a que o seu hábitat pode verse perturbado con facilidade, por unha gran tormenta, por exemplo, adoita trepar por fervenzas para volver corrente arriba. Non obstante, segundo Richar Blod non se sabe como evolucionou esta estraña criatura para percorrer distancias verticais de ata 30 metros.

A orixe do ser humano.

A nosa especie, o homo sapiens, naceu hai 100.000 anos. Se a historia da Terra estivese contada nun día, o home aparecería 1'7 segundos antes da media noite. Somos uns recén chegados. O homo sapiens foi a especie elixida, a que sobreviviu e evolucionou. Antes, outras especies parecidas intentárono sen éxito e extinguíronse, como o neanderthal.

Tamén o home estivo a punto de desaparecer en varias ocasións. A súa intelixencia, creatividade e as mutacións xenéticas salvárono da extinción. Os cambios climáticos provocaron o salto evolutivo da especie humana.

O estudo dos restos fósiles e as análises xenéticas do ADN nos remotan á orixe do home e a súa evolución. Os restos humanos máis antigos están en Sudáfrica. Hai 50.000 anos, unha glaciación estivo a punto de rematar coa humanidade. Só uns centenares sobreviviron, abeirados en covas da costa sudafricana. Alimentábanse de tubérculos e produtos do mar.

Pero chegou un momento en que os alimentos escaseaban. Abandonaron Africa e emprenderon viaxe cara ao sueste asiático. Sorprendentemente, a primeira zona que poboaron foi Australia. Naquela época o nivel do mar estaba moi baixo e só 250 kms de auga separaban Asia de Australia. Continúa sendo un misterio como lograron cruzar, pero é un feito que o fixeron. Os restos fósiles de hai 50.000 anos confírmano.

Hai 45.000 anos poboaron Asia central, a India e China. O grupo da India adaptouse moi ben e creceu rapidamente. O grupo de China, en cambio, quedou illado durante moitas xeracións. Desenvolveu mutacións xenéticas para adaptarse mellor ao seu hábitat. Así naceron os trazos asiáticos. Pero o clima volveu cambiar e fortes secas asolaron Asia. O grupo de Asia central partiu cara a terras máis frías en busca de pastos. Foron os primeiros poboadores de Europa, hai 40.000 anos.

O home non chegou a América ata hai 15.000 anos. De novo, un cambio climático foi determinante. Durante a última glaciación, un grupo asiático cruzou o estreito de Bering conxelado. Ao volver subir o nivel do mar, quedou illado no novo continente e desenvolveu os trazos indíxenas característicos. Fai tan só 500 xeracións que o home rematou de conquistar todas as zonas habitables do planeta.

Os cambios climáticos dominan a evolución do ser humano. Hoxe enfrontámonos a un novo cambio climático de consecuencias impredicibles. Saberemos adaptarnos aos novos retos como o fixeron os antepasados? Quizais esteamos ás portas dunha nova etapa da evolución humana.

Darwin e a sua teoría da evolución

En 1831, o mozo Charles Darwin embarcaba a bordo do Beagle, nunha travesía que cambiaría para sempre a súa vida e a historia da ciencia. Acababa de abandonar os seus estudos de Medicina, e fuxía da vida de clérigo que o seu pai lle tiña preparada. Embarcou sen unha función específica a bordo. Durante os cinco anos de viaxe, foi asumindo cada vez máis o papel de naturalista.

O Beagle tiña a misión de cartografar a costa sudamericana. A Darwin impresionoulle a beleza daquelas paisaxes, tan afastados e diferentes da vella Inglaterra. A Patagonia, a Terra de Lume, o arquipélago de Chiloé e, sobre todo, as illas Galápagos.

Os pimpíns e as tartarugas xigantes das Galápagos fascináronlle. A súa curiosidade levouno a recompilar unha gran cantidade de fósiles. A fauna que vía era nova para el. Non obstante, chamáballe a atención o parecido coas especies europeas. O mesmo sucedía cos fósiles que recollía. Os animais extintos parecíanse moito aos actuais, aínda que non eran iguais. Empezou a concibir a idea dunha selección natural.Pensou que todas as formas vivas tiñan unha orixe común e, mediante pequenas e lentas transformacións, evolucionaron nas diversas formas de vida que hoxe coñecemos. Cando algúns individuos dunha especie desenvolven unha vantaxe que lles permite adaptarse mellor ao medio, sobreviven e reprodúcense. Os seus descendentes herdan esa vantaxe adaptativa. Mentres que os individuos peor adaptados non sobreviven, deixan descendencia e acaban extinguíndose.

De xeración en xeración, as diferenzas fanse maiores e dan orixe ás distintas especies. A evolución é tan lenta ao longo dos eóns xeolóxicos, e a nosa vida tan curta, que por iso non podemos aprecialo.

Darwin publicou a súa teoría sobre a orixe e a evolución das especies en 1.859. Foi unha revolución do pensamento. A sociedade acolleu ben as súas ideas. Bateu récords de vendas e esgotáronse varias edicións. Uns anos antes Malthus publicara o seu ensaio sobre a poboación, no que dicía que a poboación crece a un ritmo moito maior que os recursos, o que dá lugar a guerras e calamidades, e só os máis aptos sobreviven. Agora, Darwin aplica a mesma idea ao mundo natural.A súa teoría supúxolle o enfrontamento coa igrexa anglicana e os sectores ingleses máis conservadores. Concibían a Creación como algo inmóbil. Para eles, Deus creou as especies tal e como as coñecemos, e o home non era unha criatura máis senón que estaba nunha escala superior. A evolución de Darwin priva o home da súa posición privilexiada. É un produto máis da evolución, e a súa orixe é común co resto de especies. Fixéronse crueis caricaturas de Darwincoa famosa lenda de que o home descende do mono. Algo que, por certo, el nunca dixo, polo menos non así.

Darwin foi consciente da revolución científica e cultural que supoñía a súa teoría. Por iso tardou tantos anos en publicala, e só o fixo cando pensou que outro colega, Wallace, se lle ía adiantar.

Ao longo do século XX, as teses de Darwin continuaron sendo polémicas. Algúns apropiáronllas para xustificar a supremacía dunhas razas fronte a outras, ou dunhas clases sociais fronte ao resto. Hoxe, nalgunhas zonas de América, seguen sendo rexeitadas polos creacionistas. 

O telescopio ‘Hubble’ capta posibles geíseres na lúa de xúpiter.

Europa, unha das catro lúas, que Galileo descubriu en torno ao planeta Xigante Xúpiter chama poderosamente a atención dos científicos porque debe ter un océano de auga líquida baixo a capa xeada que o cobre. Agora parece que mesmo saen plumas de vapor de auga, como geysers de 200 metros de altura, de cando en vez, no seu polo sur. Así o suxiren unhas observacións realizadas co telescopio espacial Hubble hai un ano, cando captou excesos de hidróxeno e osíxeno en dúas zonas do hemisferio meridional do satélite galileano. O científico Lorenz Roth e os seus colegas explícano hoxe con detalle na reunión da Unión Americana de Xeofísica, que se celebra en San Frnacisco, ao tempo que publican o seu artigo correspondente na revista Science.